Chemotherapy of Pets

prepared by Prof. Goudarz Sadeghi-Hashjin


مقدمه

تشخیص سرطان براي صاحبان حیوانات خانگی استرس آور است و چشم انداز درمان هاي شیمی درمانی نیز میتواند به همان اندازه دشوار باشد. با این حال، ترس از اینکه حیوانات بیشتر روزهاي آخر خود را در رنج بیشتر ناشی از درمانهاي شیمی درمانی خواهند گذراند بی دلیل است. دانستن اینکه داروهاي شیمی درمانی ضد سرطان چگونه کار میکنند و چه انتظاراتی از درمانها دارند میتواند به صاحبان حیوانات خانگی در تصمیمگیري در مورد مناسب بودن چنین درمانی براي حیوانات خانگی کمک کند.


عوامل شیمی درمانی سرطان چگونه کار میکنند؟

داروهاي شیمی درمانی در روند رشد و تقسیم به سلول ها حمله میکنند. داروهاي فردي ممکن است از طریق مکانیسم هاي مختلفی مانند آسیب رساندن به ماده ژنتیکی سلول (DNA (یا جلوگیري از تقسیم سلول کار کنند. با این حال، داروهاي شیمی درمانی نمی توانند بین سلولهاي سرطانی بدخیم و سلولهاي طبیعی تفاوت قائل شوند. این بدان معناست که سلولهاي در حال تقسیم سریع به طور بالقوه به شیمی درمانی حساس هستند. اثر سمی بر بافتهاي طبیعی با رشد سریع یا خود تجدید شونده در بدن دلیل بیشتر عوارض جانبی دیده شده در شیمی درمانی است. خوشبختانه، این بافتهاي طبیعی به رشد و ترمیم خود ادامه میدهند ، بنابراین آسیب ناشی از شیمی درمانی به ندرت دائمی است.


در چه شرایطی حیوانات مبتلا به سرطان را تحت شیمی درمانی قرار میدهیم؟

شیمی درمانی ممکن است به عنوان تنها درمان براي برخی سرطان ها استفاده شود یا ممکن است در ترکیب با سایر روش هاي درمانی مانند جراحی و پرتودرمانی استفاده شود. شیمی درمانی احتمالاً براي موارد زیر توصیه می شود:  بیماري متاستاتیک: سرطانی که قبلاً به مناطق دیگر بدن گسترش یافته است.  بیماري چند مرکزي: تومورهایی که در بیش از یک مکان رخ می دهد (بیماري چند مرکزي).  بیماري غیر قابل برداشت: تومورهایی که با جراحی قابل برداشت نیستند. در بعضی موارد ، میتوان از شیمی درمانی براي کوچک کردن تومورهاي بزرگ قبل از جراحی یا ریشه کن کردن انواع خاصی از سلولهاي سرطانی میکروسکوپی استفاده کرد که به طور کامل از طریق جراحی برداشته نشده یا نمیتوانند بشوند. شیمی درمانی می تواند بعد از جراحی یا پرتودرمانی براي کاهش سرعت رشد سلول هاي سرطانی در سایر قسمت هاي بدن استفاده شود.


اثرات جانبی شاخص شیمی درمانی چیست؟

وقتی به شیمی درمانی در انسان فکر میکنید، احتمالاً حالت تهوع، استفراغ، ریزش مو و خستگی به ذهن شما خطور میکند. با این حال، در حیوانات، این عوارض جانبی ممکن است خفیف باشد. در مقایسه با افرادي که شیمی درمانی میشوند، حیوانات عوارض جانبی کمتر و خفیفتري را تجربه میکنند، زیرا ما از دوزهاي کمتر دارو استفاده میکنیم و به اندازه داروهاي انسانی از تعداد زیادي از ترکیبات (به صورت همزمان) تجویز نمیکنیم. بافتهاي طبیعی که بیشتر به شیمی درمانی حساس هستند، پوشش روده، مغز استخوان (که سلولهاي قرمز و سفید خون را ایجاد می کند) و فولیکولهاي مو هستند. لازم به یادآوري است که یک حیوان میتواند نسبت به هر دارویی واکنش غیرمنتظره اي داشته باشد.


دستگاه معدي – روده اي (GI :

اثرات سمی بر دستگاه گوارش باعث کاهش اشتها، استفراغ و اسهال میشود. این اثرات ممکن است خفیف، متوسط یا شدید باشد. در بیشتر موارد، این علائم خفیف هستند و معمولاً خود به خود یا با مصرف داروهاي خوراکی در منزل برطرف میشوند. اگرچه نادر است، برخی از سگها (و گربه ها) ممکن است به اسهال شدید مبتلا شوند که در این صورت نیاز به بستري شدن در بیمارستان و مایع درمانی دارد. 3 در بسیاري از موارد، عوارض گوارشی شیمی درمانی در روز درمان دیده نمیشود. آنها اغلب 3 تا 5 روز بعد اتفاق می افتند.


افزایش خطر بروز عفونت:

سرکوب مغز استخوان توسط داروهاي شیمی درمانی ممکن است باعث کاهش تعداد گلبول هاي سفید خون شود که به نوبه خود منجر به افزایش خطر عفونت میشود. این عفونت معمولاً از بدن خود حیوان ناشی می شود (مانند باکتري هایی که به طور معمول در روده ها، دهان، پوست و غیره یافت میشوند). عفونت هاي شدید ممکن است براي مراقبت هاي ویژه حمایتی، از جمله مایعات داخل وریدي و آنتی بیوتیکها ، به بستري شدن در بیمارستان نیاز داشته باشند. هنگامی که از داروي شیمی درمانی استفاده میشود که به داشتن پتانسیل بالا در سرکوب مغز استخوان شناخته شده است، شمارش کامل خون (CBC (چند روز پس از درمان لازم خواهد بود. اگر تعداد گلبولهاي سفید کم باشد اما حیوان خانگی شما احساس خوبی داشته باشد آنتی بیوتیکها به عنوان یک اقدام پیشگیرانه تجویز میشوند. دوزهاي بعدي شیمی درمانی براساس نتایج CBC تنظیم میشود. کم خونی (افت تعداد گلبول هاي قرمز خون) اغلب از عوارض سرطان است اما به ندرت به دلیل داروهاي شیمی درمانی مورد استفاده در دامپزشکی ایجاد میشود.


ریزش مو:

سلولهاي فولیکول مو در سگها (و گربه ها) که موهایشان سیمی است یا ریزش ندارند ممکن است به طور فوق العاده اي به شیمی درمانی حساستر باشند. نژادهاي خاصی از سگها ، مانند تریرها و پودل ها، درجات متغیري از ریزش مو را تجربه خواهند کرد. ریزش مو اغلب در صورت و دم مشهود است. سبیل و موهاي بلند بالاي چشم اغلب در گربه ها میریزد. با متوقف شدن شیمی درمانی مو دوباره رشد می کند ، اما ممکن است در ابتدا تغییر کمی در رنگ یا بافت وجود داشته باشد. انواع مختلفی از عوامل شیمی درمانی وجود دارد و هریک احتمال متفاوتی براي ایجاد عوارض جانبی دارند. اگر حیوان خانگی شما با داروهایی شناخته شود که منجر به عوارض جانبی خاصی می شوند ، دامپزشک براي جلوگیري از این عوارض داروهایی را تجویز می کند ، مانند داروهاي ضد استفراغ (داروهاي ضد تهوع و استفراغ). علاوه بر این ، دامپزشک به شما دستورالعمل هایی را ارائه می دهد که در صورت بروز و بروز مشکل چه کاري را باید انجام دهید. بسیار نادر است که حیوانات عوارض جانبی شدیدي را تجربه کنند. با مدیریت صحیح ، بیشتر حیوانات طی چند روز بهبود ناخواسته پیدا می کنند.


داروهاي شیمی درمانی چگونه تجویز میشوند؟

چگونگی تجویز داروي شیمی درمانی، فواصل تجویز و تعداد دفعات درمان در هر مورد متفاوت است. نوع سرطان، شدت بیماري و وضعیت سلامت عمومی حیوان به متخصصان انکولوژي کمک میکند تا یک پروتکل درمانی (نوع داروها ، دوز و برنامه مصرفی) متناسب با حیوان خانگی شما تهیه کنند. بعضی از داروها، داروهاي خوراکی (قرص) هستند که در خانه میدهید. سایر موارد تزریق مختصري است که نیاز به قرار سرپایی دارد. در برخی موارد، تزریق آهسته یا درمانهاي مکرر در طول روز ممکن است حیوانات را مجبور کند آن روز را در بیمارستان بگذرانند. درمان ها به طور معمول از هر هفته تا هر 3 هفته یک بار تکرار میشوند. ممکن است براي کنترل اثرات شیمی درمانی طی هفته هاي بین درمان هاي دارویی، آزمایش خون لازم باشد. مدت زمان شیمی درمانی به نوع سرطان و شدت بیماري بستگی دارد. بعضی از حیوانات باید تا آخر عمر شیمی درمانی شوند. در برخی دیگر، ممکن است درمان ها بعد از چند هفته تا چند ماه ادامه یابد یا قطع شود به شرطی که سرطان در حال بهبود باشد، یعنی هیچ شاهد قابل تشخیص از سرطان در بدن وجود نداشته باشد. در صورت بازگشت سرطان می توان شیمی درمانی را از سر گرفت.


چه انتظاري از شیمی درمانی میتوانیم داشته باشیم؟

در بسیاري از موارد، سرطان در حیوانات خانگی ما قابل درمان نیستند. بنابراین، هدف ما بهبود کیفیت زندگی حیوان خانگی است. براي این منظور میتوان از شیمی درمانی براي به حداقل رساندن ناراحتی ناشی از تومور و یا کند کردن روند پیشرفت بیماري استفاده کرد. براي اکثر انواع تومورها (و نه همه آنها)، متخصص سرطان اطلاعاتی را در مورد متوسط امید به زندگی با و بدون درمان ارائه می دهد. تصمیم در مورد پیگیري درمانهاي شیمی درمانی میتواند پیچیده باشد. اطلاعات پزشکی، نگرانیهاي عملی (مانند نیاز به مراجعه مکرر، خوي حیوان خانگی شما و غیره) و مسئولیت مالی همه در این تصمیم نقش دارند. هنگام تصمیمگیري، باید نگرانی هاي خود را با انکولوژیست دامپزشکی و / یا مددکار اجتماعی دامپزشکی در میان بگذارید.